Boşanma; hem hukuki hem de duygusal olarak zorlu bir süreçtir. Anlaşmalı boşanmadan çekişmeli boşanmaya, velayetten nafaka ve mal paylaşımına kadar sürecin her adımında haklarınızı koruyacak, size yol gösterecek bir avukatla ilerlemeniz önemlidir.
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu'nun 166/3. maddesinde düzenlenmiştir. Eşlerin boşanma konusunda ve boşanmanın mali sonuçları ile varsa çocukların durumu konusunda anlaşmaya varması hâlinde başvurulan bir boşanma türüdür. Bu davalarda taraflar arasında bir kusur değerlendirmesi yapılmaz; evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı, tarafların ortak beyanı doğrultusunda kabul edilir.
Taraflar boşanma konusunda veya boşanmanın sonuçları (velayet, nafaka, mal paylaşımı, tazminat vb.) konusunda anlaşamıyorsa dava çekişmeli olarak yürütülür. Çekişmeli boşanma davaları genel boşanma sebebine (TMK m. 166/1 – evlilik birliğinin temelinden sarsılması) veya kanunda sayılan özel boşanma sebeplerine (zina, hayata kast ve pek kötü muamele, suç işleme ve haysiyetsiz hayat sürme, terk, akıl hastalığı vb.) dayandırılabilir.
Velayet, ergin olmayan çocuğun bakımı, eğitimi ve temsili ile ilgili hak ve yükümlülükleri ifade eder. Boşanma davasında hâkim, taraflardan birine ya da –şartların uygun bulunması hâlinde– ortak velayet şeklinde bir düzenlemeye karar verebilir. Karar verilirken kanunun aradığı temel ölçüt çocuğun üstün yararıdır; çocuğun yaşı, sağlık durumu, eğitim ihtiyaçları, ebeveynlerle bağı ve barınma koşulları gibi pek çok unsur birlikte değerlendirilir.
Boşanma davasıyla birlikte talep edilebilecek üç nafaka türü bulunur:
Dava süresince, eşlerden yoksulluğa düşecek olan tarafın ve varsa çocukların geçimini sağlamak amacıyla hâkim tarafından resen (kendiliğinden) hükmedilen geçici nitelikte bir nafakadır. Dava sonuçlanıp karar kesinleştiğinde sona erer.
Velayeti kendisine verilmeyen ebeveynden, ergin olmayan çocuğun bakım, eğitim ve sağlık gibi ihtiyaçlarına katkı olarak talep edilmese dahi hâkim tarafından hükmedilebilen nafaka türüdür. Ebeveynlerin kusur durumu bu nafakayı etkilemez.
Boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan ve kusuru daha ağır olmayan taraf, diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebilir (TMK m. 175). Nafaka yükümlüsünün kusuru aranmaz; miktar, tarafların ekonomik durumuna göre hâkim tarafından takdir edilir.
01.01.2002 tarihinden bu yana, eşler arasında sözleşmeyle başka bir rejim seçilmediği sürece kanuni (yasal) mal rejimi olarak edinilmiş mallara katılma rejimi uygulanır. Bu rejimde mallar; her eşin kişisel malları ve evlilik süresince karşılığını vererek elde ettiği edinilmiş mallar olarak ikiye ayrılır.
Düğünde takılan ziynet eşyaları (altın, takı vb.), Yargıtay'ın yerleşik içtihadına göre kim tarafından takılırsa takılsın, aksi kanıtlanmadıkça kadına ait kabul edilir. Bu nedenle boşanma davalarında ziynet eşyalarının aynen iadesi veya bedelinin ödenmesi talep edilebilir.
Durumunuzu, taleplerinizi ve varsa çocuk/mal/nafaka konularını birlikte değerlendirir; anlaşmalı mı çekişmeli mi ilerlenmesinin uygun olduğuna karar veririz.
Boşanma dava dilekçesi (veya anlaşmalı boşanma protokolü) hazırlanarak yetkili Aile Mahkemesi'ne sunulur.
Anlaşmalı boşanmada hâkim tarafları dinleyip protokolü onaylar; çekişmeli boşanmada ön inceleme, tahkikat ve delil aşamaları yürütülür.
Mahkeme kararını verir. Çekişmeli süreçte taraflar karara karşı istinaf/temyiz yoluna başvurabilir; karar kesinleştiğinde boşanma hukuken sonuç doğurur.
Anlaşmalı boşanmalar, şartlar sağlandığında genellikle tek celsede sonuçlanabilir. Çekişmeli davalarda ise süre; mahkemenin iş yoğunluğuna, tarafların taleplerine ve delil/tanık sürecine göre değişkenlik gösterir; net bir süre vermek doğru değildir.
Hukuken zorunlu değildir, ancak protokolün haklarınızı koruyacak şekilde ve ileride sorun çıkarmayacak biçimde hazırlanması açısından bir avukattan destek almanız önerilir.
Nafaka miktarı; nafaka talep edenin ihtiyaçları ile nafaka yükümlüsünün mali gücü dikkate alınarak hâkim tarafından takdir edilir. Sabit bir oran veya tarife yoktur, her dosya kendi somut koşullarına göre değerlendirilir.
Kesin ve genel geçer bir kural yoktur; hâkim, çocuğun üstün yararını esas alarak yaş, sağlık, eğitim ihtiyaçları, ebeveynle bağ ve yaşam koşulları gibi unsurları birlikte değerlendirir.
Düğünde takılan ziynetler, aksi ispatlanmadıkça kadına ait kabul edildiğinden, talep hâlinde aynen iadesi veya bedelinin ödenmesi istenebilir.
Evet, açılabilir; ancak TMK m. 166/3 kapsamındaki anlaşmalı boşanma için evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir. Bir yıl dolmadan açılacak davalar, genel veya varsa özel boşanma sebeplerine dayanarak çekişmeli şekilde yürütülür.
Yukarıdaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve somut olayınıza göre değişiklik gösterebilir. Size özel bir değerlendirme için bizimle iletişime geçin.